Δικαιώματα και υποχρεώσεις · Έκθεση · Άρθρα 9, 10
Αναφέρετε το χάσμα. Δικαιολογήστε το ή διορθώστε το.
Οι οργανισμοί πέρα από τα όρια αναφέρουν σταθερούς δείκτες του μισθολογικού χάσματος μεταξύ γυναικών και ανδρών. Αν ένα χάσμα δεν μπορεί να δικαιολογηθεί, ακολουθεί κοινή αξιολόγηση αμοιβών.
| Άρθρο 9 παράγραφος 1 | Δείκτης | Ποιος τον λαμβάνει |
|---|---|---|
| α) | Μέσο μισθολογικό χάσμα μεταξύ γυναικών και ανδρών | Εποπτική αρχή· μπορεί να δημοσιευτεί |
| β) | Χάσμα στις συμπληρωματικές ή μεταβλητές συνιστώσες, μέσο | Εποπτική αρχή· μπορεί να δημοσιευτεί |
| γ) | Διάμεσο μισθολογικό χάσμα μεταξύ γυναικών και ανδρών | Εποπτική αρχή· μπορεί να δημοσιευτεί |
| δ) | Χάσμα στις συμπληρωματικές ή μεταβλητές συνιστώσες, διάμεσο | Εποπτική αρχή· μπορεί να δημοσιευτεί |
| ε) | Ποσοστό γυναικών και ανδρών που λαμβάνουν συμπληρωματικές ή μεταβλητές συνιστώσες | Εποπτική αρχή· μπορεί να δημοσιευτεί |
| στ) | Ποσοστό γυναικών και ανδρών σε κάθε μισθολογικό τεταρτημόριο | Εποπτική αρχή· μπορεί να δημοσιευτεί |
| ζ) | Χάσμα ανά κατηγορία εργαζομένων, χωριστά για τον βασικό μισθό και τις συμπληρωματικές ή μεταβλητές συνιστώσες | Εργαζόμενοι, εκπρόσωποι των εργαζομένων και, κατόπιν αιτήματος, η Επιθεώρηση Εργασίας και ο φορέας ισότητας |
Το «επίπεδο αμοιβής» ορίζεται ως η ετήσια ακαθάριστη αμοιβή και η αντίστοιχη ωριαία ακαθάριστη αμοιβή (άρθρο 3), επομένως κάθε χάσμα υπολογίζεται και στις δύο βάσεις. Η διοίκηση επιβεβαιώνει την ακρίβεια της έκθεσης μετά από διαβούλευση με την εκπροσώπηση των εργαζομένων, η οποία έχει πρόσβαση στις χρησιμοποιούμενες μεθόδους. Οι λεπτομέρειες δημοσίευσης θα καθοριστούν από τον νόμο ενσωμάτωσης.
Το 2026 είναι το έτος αναφοράς
Οι πρώτες εκθέσεις οφείλονται το αργότερο στις 7 Ιουνίου 2027 και αφορούν το προηγούμενο ημερολογιακό έτος. Για οργανισμούς με 150 εργαζομένους ή περισσότερους, η βάση της πρώτης έκθεσης είναι επομένως η αμοιβή του 2026. Ό,τι δεν καταγράφεται με συνέπεια σήμερα, συμπεριλαμβανομένων των καταβληθέντων πριμ και των προσλήψεων και αποχωρήσεων εντός του έτους, δεν θα μπορεί να ανασυσταθεί αργότερα.
Ο βαθμός είναι η κατηγορία εργαζομένων
Ο δείκτης ζ) υπολογίζεται ανά κατηγορία εργαζομένων: μια ομάδα που εκτελεί όμοια εργασία ή εργασία της αυτής αξίας, καθοριζόμενη με αντικειμενικά και ουδέτερα κριτήρια. Ορίζουμε την κατηγορία ως βαθμό που προκύπτει από την αναλυτική αξιολόγηση θέσεων εργασίας. Ο διαχωρισμός ενός βαθμού ανά οικογένεια θέσεων εργασίας για να εξαφανιστεί ένα χάσμα από την έκθεση δεν το εξαφανίζει από τον οργανισμό: οι εργαζόμενοι μπορούν πάντα να συγκριθούν με κάθε μορφή εργασίας της αυτής αξίας.
Η Ελλάδα σήμερα: ίση αμοιβή και εκπροσώπηση των εργαζομένων
Στις 16 Οκτωβρίου 2026. Ενδέχεται να αλλάξει.
- Ίση αμοιβή: ο Ν. 1414/1984 επιβάλλει την ισότητα αμοιβών μεταξύ γυναικών και ανδρών για όμοια εργασία ή για εργασία της αυτής αξίας.
- Εποπτεία: ο Συνήγορος του Πολίτη, μέσω του Κύκλου Ίσης Μεταχείρισης, εξετάζει καταγγελίες μισθολογικών διακρίσεων λόγω φύλου· η Επιθεώρηση Εργασίας ελέγχει τη συμμόρφωση των επιχειρήσεων.
- Τα συμβούλια εργαζομένων (ν. 1767/1988) ενημερώνονται και γνωμοδοτούν για θέματα που επηρεάζουν τις συνθήκες εργασίας και τις αμοιβές, όπου υφίστανται.
- Η ενσωμάτωση της Οδηγίας θα καθορίσει πώς συνδυάζονται οι επτά δείκτες, το όριο δικαιολόγησης 5% ανά κατηγορία και η κοινή αξιολόγηση αμοιβών με τους υφιστάμενους ελληνικούς κανόνες.
Ν. 1414/1984, εφαρμογή της αρχής της ισότητας αμοιβών ανδρών και γυναικών για όμοια εργασία ή για εργασία ίσης αξίας Ν. 1767/1988, σύσταση και λειτουργία συμβουλίων εργαζομένων Συνήγορος του Πολίτη, Κύκλος Ίσης Μεταχείρισης: καταπολέμηση των διακρίσεων λόγω φύλου και εγγύηση της μισθολογικής και επαγγελματικής ισότητας
Άρθρο 10
Η κοινή αξιολόγηση αμοιβών, βήμα προς βήμα
Το άρθρο 10 δεν ξεκινά μόλις μια έκθεση αποκαλύψει ένα χάσμα. Ξεκινά μόνο όταν συντρέχουν τρεις προϋποθέσεις, και η δικαιολόγηση ή η διόρθωση κλείνει τη διαδικασία.
- Προϋπόθεση 1
Η έκθεση δείχνει, σε τουλάχιστον μία κατηγορία εργαζομένων, μέσο χάσμα τουλάχιστον 5%.
- Προϋπόθεση 2
Ο οργανισμός δεν μπορεί να το δικαιολογήσει με αντικειμενικά και ουδέτερα κριτήρια.
Έξοδος: Δικαιολογημένο
- Προϋπόθεση 3
Έξι μήνες μετά την έκθεση, το χάσμα δεν έχει διορθωθεί.
Έξοδος: Διορθωμένο εντός έξι μηνών
- Αποτέλεσμα
Κοινή αξιολόγηση αμοιβών με τους εκπροσώπους των εργαζομένων
Τι περιέχει η αξιολόγηση
Σύμφωνα με το άρθρο 10, η κοινή αξιολόγηση αμοιβών περιλαμβάνει:
- Το ποσοστό γυναικών και ανδρών σε κάθε κατηγορία εργαζομένων.
- Τα μέσα επίπεδα αμοιβής και τις συμπληρωματικές ή μεταβλητές συνιστώσες ανά κατηγορία.
- Τα διαπιστωθέντα χάσματα και, κατά περίπτωση, τους λόγους που τα εξηγούν.
- Το ποσοστό εργαζομένων που έλαβαν αυξήσεις κατά την επιστροφή από άδεια μητρότητας, πατρότητας, γονική άδεια ή άδεια για οικογενειακούς λόγους.
- Τα μέτρα κατά των μη δικαιολογημένων χασμάτων.
- Μια αξιολόγηση των προηγούμενων μέτρων.
Τι ακολουθεί
Η αξιολόγηση παραδίδεται στους εργαζομένους, στους εκπροσώπους των εργαζομένων και στην εποπτική αρχή. Τα μη δικαιολογημένα χάσματα πρέπει να διορθωθούν εντός εύλογης προθεσμίας, σε στενή συνεργασία με την εκπροσώπηση των εργαζομένων.
Γιατί ο συνολικός αριθμός του οργανισμού δεν αρκεί
Ένας οργανισμός μπορεί να αναφέρει συνολικό χάσμα 2% και παρ' όλα αυτά να παρουσιάζει χάσμα 26% σε μία μόνο κατηγορία, για παράδειγμα τις πωλήσεις στον βαθμό 10. Αυτή η κατηγορία αρκεί για να ενεργοποιήσει τη διαδικασία.
Ανάλυση του μισθολογικού χάσματοςΕρωτήσεις
Πότε οφείλεται η πρώτη έκθεση;
Στις 7 Ιουνίου 2027 για οργανισμούς με 250 εργαζομένους ή περισσότερους (στη συνέχεια κάθε χρόνο) και 150 έως 249 εργαζομένους (στη συνέχεια κάθε τρία χρόνια)· στις 7 Ιουνίου 2031 για οργανισμούς με 100 έως 149 εργαζομένους (άρθρο 9).
Αναφέρουμε ανά νομική οντότητα ή ανά όμιλο;
Ανά οργανισμό, δηλαδή ανά νομική οντότητα. Η δυνατότητα ενοποίησης ανά όμιλο καθορίζεται από το εθνικό δίκαιο. Βεβαιωθείτε λοιπόν ότι μπορείτε να υπολογίζετε ανά οντότητα.
Το όριο του 5% μετριέται στο επίπεδο του οργανισμού;
Όχι. Εφαρμόζεται ανά κατηγορία εργαζομένων.
Ένα χάσμα άνω του 5% οδηγεί πάντα σε κοινή αξιολόγηση αμοιβών;
Όχι. Πρέπει να συντρέχουν και οι τρεις προϋποθέσεις. Μια δικαιολόγηση ή διόρθωση εντός έξι μηνών κλείνει τη διαδικασία.
Μέσος όρος ή διάμεσος για το όριο του 5%;
Το άρθρο 10 παραπέμπει στο μέσο επίπεδο αμοιβής, άρα στον μέσο όρο.
Ποιος ελέγχει τα στοιχεία;
Η διοίκηση επιβεβαιώνει την ακρίβεια μετά από διαβούλευση με την εκπροσώπηση των εργαζομένων. Οι εργαζόμενοι, οι εκπρόσωποί τους και οι αρχές μπορούν να ζητήσουν διευκρινίσεις, και ο οργανισμός πρέπει να απαντήσει αιτιολογημένα.